فیزیوتراپیست وحید صادقی هشجین

غلبه بر درد

راهنمای مفید در استفاده از مسکن های مخدر برای شما و خانواده شما

جمیله فاضل

این مقاله برای شما نوشته شده است. کسانی که درد دارند. کسانی که برای بهتر کردن کیفیت زندگی به پزشک مراجعه می کنند. این جا بیشتر در مورد در توضیح می دهد، و اینکه چطور معالجه با دارو موثر می شود و چطور شما می توانید حریف درد خود شوید.

اگرخود شما در این کار سهیم شوید بسیار موفق خواهید بود. شما را به خواندن این مقاله ترغیب می کنیم. شاید لازم شود قسمتهایی از آن را دوباره خوانی کنید در حالی که پزشک، پرستار، داروساز و یا مددکار در کنترل درد با شما همکاری می کنند. در حالی که این مقاله را می خوانید سوالات جدیدی برای پرسیدن از کادر پزشکی به نظرتان می رسد. قبل از دیدن پزشکتان این مقاله را بخوانید. شاید خانواده و دوستان و یا مددکارتان هم بخواهد برای نگه داری از شما آن را بخواند.

بسیاری از افراد می گویند اگر درباره درد بیشتر بدانند و اینکه چطور با آن سرکنند، احساس اطمینان و آرامش بیشتری پیدا می کنند. امیدواریم بعد از خواندن این مقاله شما هم همین احساس را داشته باشید.

چه چیزی باعث درد می شود؟

درد علتهای بسیار زیادی دارد. درد می تواند به علت تاثیر بیماری بر بدن شما باشد، یا در اثر درمان یا به علت وضعیت روحیتان در شما ایجاد گردد. دلیل آن هر چه باشد به یاد داشته باشید که می توان آن را درمان کرد. لازم نیست با درد زندگی کنید، هیچ دو نفری درد را یک جور تجربه نمی کنند. درد شما فقط منحصر به شماست. شما تنها کسی هستید که آن را حس می کنید، و تنها کسی هستید که می تواند آن را توضیح دهد.

اغلب درد فقط فیزیکی نیست. مسائلی که دراطراف شما در جریان است بر شما اثر می گذارد، اگر غمگین یا نگران باشید درد بیشتری حس می کنید. نگرانی های خانواده ، یا نگرانی های مادیات درد شما را بیشتر میکند و شما نام کلی درد را بر آن می گذارید.

تجربه درد کلی و معنای آن نیست که شما درد را تصور می کنید و یا اینکه ضعیف هستید بلکه به این معنا است که شما و پزشکتان باید از تمام مسائلی که بر روی احساسات شما اثر می گذارد با خبر شوید. ولی اول باید درد فیزیکی شما تحت کنترل در آید. وقتی که شما علت درد خود را تشخیص دادید و تحت کنترل در آمد می توانید بر روی مسائل دیگر زندگیتان تمرکز کنید و از زندگی لذت برید.

مسکن چیست؟

مسکن ها نما دیگری برای ضد دردها هستند. و به هر دارویی که درد را تخفیف می دهد گفته می شود. قبل از اینکه به خواندن ادامه دهید، چند دقیقه در مورد باورهای خود از مسکن ها و اینکه چه موقعی باید از آنها استفاده شود فکر کنید. وقتی که این کار را کردید، متوجه می شوید که اطلاعات شما از مسکن چقدر دقیق است و جوابهای خود را با آنچه در آخر مقاله آمده است مقایسه کیند.

1 – همه مسکن ها شبیه هم هستند

درست غلط

2 – مسکن ها را فقط باید در زمان در استفاده کرد و یا هر وقت که فکر می کنیم نیاز به آن داریم.

درست غلط

ایا همه دردها شبیه به هم هستند؟

برای درمان دردهای مختلف مسکن های مختلف وجود دارند. یک روش ساده بررسی جدول زیر است.

درد های مداوم یا زاید شونده دردهای مداوم یا زیاد شونده

مخدرها برای دردهای متوسط تا زیاد مخدر برای دردهای کم تا متوسط غیر مخدرها

اکسی کدئین هیدرومورفین کدئین اکسی کدئین آسپرین

مورفین ، فنتالین استامینوفن نسائیدها

این جدول از راهنمای درد سرطان از سازمان بهداشت جهانی به دست آمده است.

غیر مخدر ها

اولین قدم برای کنترل دردهای ملایم استفاده از استامینوفین و آسپرین است . این مسکن ها را به غیر استرائیدال، ضد تورم و غیر مخدر هم می گویند.

مخدر ها

هنگامی که درد شدیدتر باشد از مسکنی های قوی تر مانند کدئین ، مورفین ، هیدرومورفین ، فنتالین ویا اکسی کدئین استفاده می شود. به آنها داروهای مخدر می گویند، چون از تریاک گرفته می شوند.

چطور مسکن مصرف کنید؟

معمولیترین مسکن ها به صورت قرص یا کپسول از راه دهان خورده می شد. اگر درد شما بیشتر یا کمتر شد، مقدار دارو را می توان به آسانی تنظیم کرد.

اگر قادر به فرو دادن قرص یا کپسول نیستید شکل های دیگری هم از این مواد در دسترس هستند.

شربت . از راه دهان فرو می رود

باندهای روی پوست . که به پوست متصل می شود و از این طریق مسکن وارد بدن شما می شود.

شیاف مقعدی. که از راه مقعد وارد می شود و در سیستم بدن شما جذب می گردد.

آمپول. برای تزریق در زیر پوست یا داخل عضله یا رگ است.

آیا باید مسکن را فقط زمانی که نیاز دارم بخورم؟

اگر فقط مسکن را در زمانی که احساس نیاز می کنید مصرف کنید درد شما خوب کنترل نمی شود. پژوهشها نشان داده است برای کسانی که درد دائم دارند، بهترین راه کنترل درد خوردن مسکن در سر ساعت به فواصل مرتب است. چرا؟ درد دائم نیاز به مسکن دائم دارد. کنترل مفید درد یعنی جلوگیری از شروع درد و درمان آن قبل از بروز است. تکرار مرتب درد قابلیت تحمل شما را کمتر می کند و به درد بیشتری منجر می شود.

تا چقدر می توانم از مسکن استفاده کنم؟

دفعات استفاده از مسکن بستگی به انواع آن دارد . مسکنی های خوردنی دو نوع هستند. پزشکی شما در مورد نوع آن تصمیم می گیرد که کدام بهتر است.

مسکن موثر در کوناه مدت یا مسکن با اثر فوری

- کاربرد آن برای مدت کوتاه است.

- معمولا هر سه تا چهار ساعت یک بار خورده می شود.

- برای دردهای ناگهانی و یا دردهایی که به ندرت پخش می شوند استفاده می گردد.

مسکن با اثر دراز مدت ، خلاصی کنترل شده

- از بروز درد برای مدت طولانی تری جلوگیری می کند.

- معمولا روزی دو بار مصرف می شود.

- به عنوان یک کار روزانه راحت به خاطر می ماند.

- نیازی به بیدار شدن از خواب برای خوردن دارو نیست.

چرا مسکن بلافاصله درد را ساکت می کند؟

شاید واکنش افراد نسبت به دارو با هم تفاوت دارد. وقتی که برای اولین بار مسکن می خورید شاید کاملا از درد رها نشوید. مقداری که شما برای کنترل درد نیاز دارید با مقداری که افراد دیگر می خورند تفاوت دارد، هر چند که بیماری شما با هم یکی باشد.

پزشکی باید مقدار مورد نیاز شما را تجویز کند. پزشکی شما با مقداری از دارو شروع می کند که کاملا برای شما کافی نیست و بعد آرام ارام مقدار آن را افزایش می دهد تا اندازه شود. پزشکان به این کار محک زنی می گویند.

درد شما وقتی که به مقدار مناسب دارو جواب داد باز هم بیشتر یا کمتر می شود. در این صورت پزشک شما همان مراحل محک زنی را تکرار می کند تا مقدار مناسب را پیدا کند.

مقدار برطرف کننده در چیست؟

پزشک شما برای زمانی که درد شما در حین خوردن مسکن ناگهان بیشتر شود مقداری اضافی مسکن تجویز می کند. اگر چنینی مقداری اضافی برای شما تجویز شد مطمئن شوید که طرز خوردن آن را کاملا فهمیده اید.

-این مقدار دارو فقط برای از بین بردن دردهای ناگهانی است.

- مقدار دارویی که در روز به آن نیاز پیدا می کنید را برای پزشکان بگویید تا بدانند شما به چه مقدار دارو نیاز دارید.

- به خاطر داشته باشید که از داروهای با تاثیر کوتاه مدت برای دردهای ناگهانی استفاده کنید نه از داروهای با اثر دراز مدت.

- اگر سوالی دارید با پزشکان مشورت کنید.

اگر من حالا از مسکن استفاده کنم آیا وقتی که دردم بیشتر شد باز هم فایده دارند؟

بلی اگر درد شما بدتر شود بیشتر مسکن ها را می توان زیادتر استفاده کرد تا درد تحت کنترل در آید. بعضی از مسکن ها مانند استامینوفن و ضد التهابها یک سقف درمانی دارند، این معنی که استفاده بیشتر از این مقدار توصیه نمی شود. زیرا تاثیری در کاهش درد ندارد.

البته اکثر دردها به وسیله مسکن هایی که سقفی درمانی ندارند تحت کنترل در می آید. نمونه ای از مسکن های بدون سقف مانند مورفین، هیدرومورفین واکسی کدئین هستند (زمانی که استامینوفن همراه باشد) و فنتالین. پزشکی ما می تواند با مقدار مشخصی از یکی از آنها درمان را شروع کند و در صورت نیاز مقدار آن را بالا ببرد.

تحقیقات جدید نشان داده است که بعضی از بیماران به یک از انواع مسکن های قوی واکنش بهتری نشان می دهند. مثلا اگر هنگامی که پزشکتان مقدار مورفین را تنظیم می کند عوارض جانبی بدی برایتان پیش می آید، شاید لازم باشد داروی شما به اکسی کدئین یا هیدرومورفین تغییر پیدا کند. این مسکن ها به صورت قرص یا کپسول در بازار وجود دارد و می توانید از هر کدام که ترجیح می دهید استفاده کنید.

اگر نتوانید دارو را از راه دهان بخورید، از باندهای پوستی یا شیاف استفاده می کنید، اگر نتوانید ازراههای معمولی استفاده از دارو را به کار ببندید پزشک شما از متادون استفاده خواهد کرد.

اگر دردم بهتر شد چی؟

اگر درد شما بهتر شد یا کاهش یافت مسکن را به طور ناگهانی قطع نکنید. شاید فقط دردتان تحت کنترل درآمده است. اگر خواستید مسکن نخورید از پزشکتان بخواهید که کم کم شما را از مسکن رها کند.

در صورت مصرف مسکن به چه عوارضی دچار می شوم؟

همه مسکن ها چه مخدر چه غیر آن مثل هم هستند، هم اثر خوب و هم اثر ناخواسته دارند. اثر ناخواسته را عوارض جانبی هم می گویند. بیشتر اثرات جانبی طبیعی و قابل پیش بینی هستند و به راحتی تحت کنترل در می آیند. بعضی از مسکن های غیر مخدر که برای دردهای خفیف مصرف می شوند. (ماندد ASA است و اثرات جانبی ندارد، ولی اگر بیش از 12 قرص در روز خورده شود باعث ناراحتی های دیگری گردد.

یبوست ، تهوع یا سرگیجه اثرات جانبی معمولی مسکن ها هستند. این اثرات جانبی با کمک پزشکان از بین می رود و به ندرت دلیل قطع کامل قرصهای مسکن می شوند.

یبوست

معمولی ترین اثر جانبی مسکن ها مشکل دردفع مزاج است. یبوست هم شما را ناراحت می کند و هم باعث درد بیشتری برای شما می شود. پزشک و داروساز شما می توانند برای حل این مشکل با تجویز ملین یا نرم کننده مدفوع به شما کمک کنند. ملین ها داروهایی هستند که باعث کار بهتر در دفع مزاج می شوند. میلین ها را می توان بدون نسخه خرید و برای بر طرف کردن یبوست به کار می روند. دفت کنید که ملین خود را طبق دستور مصرف کنید نه فقط در آن زمانی که فکر می کنید به آن نیاز دارید. تغیر رژیم غذایی، ورزش ، و نوشیدن مایعات بیشتر برای بر طرف کردن یبوست مفید است.

تهوع

بعضی از افراد در روزهای اولیه شروع استفاده از مسکن، یا با افزایش مقدار آن ، احساس تهوع می کنند. گروهی دیگر در اثر یبوست حال تهوع پیدا می کنند. غالبا این اثر جانیب بعد از دو تا سه روز از بین می رود و به ندرت این به هم خوردگی معده طولانی تر می شود و یا ناگهان برای فردی که مسکن مصرف می کند، پدید می آید.

حالت تهوع را به راحتی می توان با نسخه ای که پزشکی تجویز می کند بر طرف کرد. دارو را بدون تجویز پزشک مصرف نکنید.

سر گیجه

بعضی از افراد در زمانی که شروع به استفاده از مسکن های مخدر می کنند یا مقدار آن را افزایش می دهند دچار سرگیجه می شوند. به خاطر داشته باشید که این سرگیجه موقتی است و معمولا استراحت مفید است. تا زمانی که سرگیجه دارید نباید رانندگی کنید. اگر سرگیجه بر طرف نشد به پزشکتان مراجعه کیند. شاید داروی دیگری برای شما تجویز کند. احساس ضعف یا سرگیجه شاید اصلا ربطی به مسکن شما نداشته باشد و شاید بر اثر داروهای دیگری است که در بیمارستان مصرف کرده اید.

آیا می توانم مسکن بیشتری بخورم؟

مردم اغلب نگران مصرف زیادی مسکن ها هستند. اگر شما مسکن را آن طوری که پزشکتان گفته است مصرف کنید نگران زیادی خوردن آن نباشید.

وقتی که مسکن برای کنترل دردتان می خورید پزشک مقدار آن را آرام آرام افزایش می دهد تا شما به مقدار زیادتر دارو عادت کنید. اگر شما نگران مقدار زیاد مسکن هستید یا از ناراحتی جانبی استفاده طولانی از آندل نگرانید، یا از اثرات جانبی استفاده طولانی آن مانند سرگیجه، ناراحتی معده، و یا پرش ناگهانی دست و پا رنج می بردی، با پزشکتان صحبت کیند.

اگر درد شما کمتر اشد و به هر دلیلی دیگر مسکن نخوردید، به پزشکتان اطلاع دهید تا مسکن را به تدریج کاهش دهد تا بدنتان به آن عادت کند.

آیا بر اثر خوردن مسکن معتاد می شوم؟

بسیار بعید است که اگر شما تحت نظر پزشک مسکن مصرف کنید، به آن معتاد شوید. کلمه اعتیاد برای افرادی استفاده می شود که برای آرام کردن یک تمایل روحی از دارو استفاده می کنند، یا تاریچه استفاده نادرس از دارو را دارند. این کاملا با کنترل درد تفاوت دارد.

اگر شما نگران اعتیاد هستید، با پزشکتان یا اعضای تیم پزشکی مشورت کنید. این ترس نباید باعث شود که شما از مصرف مسکن برای کنترل درد گریزان شوید.

از قطع مصرف مسکن بدون مشورت با پزشک خودداری کنید، چون ممکن است باعث ناراحتی های خفیف یا کوتاه مدتی بر اثر قطع دارو از سیستم بدنتان بشود. این اثرات ناشی از اعتیاد نیست.

آیا در حال خوردن مسکن می توانم سفر کنم؟

بله. متوجه باشید که مقدار کافی مسکن برای تمام سفر با خود داشته باشید. اگر داروها ی مخدر همراه می برید باید در مرزهای بینالمللی نامه پزشکتان مبنی بر اینکه باید از این داروها استفاده کنید همراه داشته باشید.

آیا می توانم به فعالیت روزانه در حین خوردن مسکن ادامه بدهم؟

در حالی که از مسکن استفاده می کنیدمعمولا می توانید تا جایی که بیماریتان اجازه می دهد به فعالیتهای روزانه خود ادامه دهید. در روزهای اولیه استفاده از مسکن تا زمانی که مقدار آن برایتان کامل شده است و قبل از پرسیدن از پزشک، از رانندگی خودداری کنید. هیچ وقت در زمانی که احساس سرگیجه و ضعف می کنید رانندگی نکنید.

چه چیزهای دیگری درباره استفاده از مسکن باید بدانم؟

اگر یک یادداشت روزانه بر زمان و مکان که درد دارید تهیه کنید مفید است.

یادداشت شما می تواند شامل این چیزها باشد.

- در هنگام احساس درد چکار می کردید؟

- چقدر درد طول کشید؟

- کی اثر دارو از بین رفت؟

- آیا درد به سرعت یا به تدریج شدیدتر شد؟

- آیا زمان معینی از روز درد بدتر می شود؟

- در طی روز چند بار داروی بر طرف کننده استفاده می کنید؟

- آیا احساس غم یا نگرانی دارید؟

جواب این سوالات را در یادداشت خود بنویسید. این مسائل را با پرستار خود در میان بگذارید تا بیشترین استفاده را از ضد دردها ببرید.

به خاطر داشته باشید اگر درد شما تحت کنترل در نیامد، باید به پزشکتان بگویید. مقدار دارو را تا زمانی که پزشک تجویز نکرده عوض نکنید.

مسکن ها را در جای امن دور از دسترس اطفال و ملاقات کننده ها نگه داری کنید.

هیچ کس نباید از مسکن های شما به جز شما استفاده کند. حتی اگر همان درد را داشته باشد.

اگر شما از شربت مسکن استفاده می کنید دقت کنید که مقدار مصرف را به دقت اندازه گیری کنید.

از داورخانه بخواهید قاشق های اندازه گیری یا سرنگ های مخصوص در اختیارتان بگذارد. هیچ وقت از قاشق آشپزخانه برای اندازه گیری استفاده نکنید.

مطمئن شوید که همیشه به اندازه کافی مسکن دارید.

بعضی از داروخانه ها همیشه انواع مسکن را ندارند و گاهی اوقات باید آنها را سفارش دهند. همیشه برای حداقل یک هفته مسکن داشته باشید. از پزشکتان نسخه برای یک هفته قبل از اینکه مسکن ها تمام شود یگیرید. از طریق تلفن نمی شود مسکن تجویز کرد.

اگر برای یاد آوری خوردن مسکن مشکل دارید. یکی از اعضای خانواده یا دوست یا تیم پزشکی باید به شما کمک کند.

برنامه ای برای خوردن دارو برای خود بگذارید.

برای یادآوری یک ساعت کوک کنید.

جدول یاد آوری خوردن دارو از داروخانه بگیرید.

در برنامه خود از راههای دیگر درمان درد استفاده کنید.

شما می توانید برای خود چند راه تسکینی درد بدون دارو را هم بگنجانید.

-روشهای آرام کننده

- ماساژ

- گوش دادن به موسیقی آرام بخش

سوال کنید

برای شما بهتر است که اعضای تیم پزشکی از شما درباره درست خوردن دارو ها سوال کنند، و این یکی از قسمتهای تاثیر برنامه جلو گیری از درد است.

مشورت کنید

اگر داروهای مسکنی را که استفاده می کنید درد شما را ساکت نمی کند، یا دردتان بدتر می شود از پزشکتان مشورت بخواهید.

به خاطر داشته باشید در موارد زیر با پزشکتان مشورت کنید:

- درد غیر قابل تحمل است.

- یبوست دارید.

- اثرات جانبی نگران کننده دیگری دارید.

- نگرانی های دیگری درباره خوردن مسکن دارید.

- سوال دیگری درباره درد و مسکن دارید.

- نیاز به تکرار تجویز نسخه دارید.

- نگرانی دائمی دارید.

جمع بندی

اگر مسکن طبق نسخه پزشک مصرف شود بی خطر و موثر است. مصرف آن باعث می شود که شما از زندگی لذت ببرید و به کارهای مورد علاقه روز مره خود بپردازید .

راههای زیادی به شما کمک می کند که با موفقیت دردتان را ساکت کنید.

مسکن را طبق نظر پزشک مصرف کنید.

درد خود را مخفی نکنید و یا آن را کم نشان ندهید، گروه درمانی اگر احساس شما را بدانند بیشتر می توانند به شما کمک کنند.

هیچ وقت از صحبت کردن با پزشک، پرستار و داروساز خود پرهیز نکنید در باره درد و دارو و چیزهایی که شما را نگران کرده است صحبت کیند.

با خانواده ، دوستان و مددکاران در مورد احساساتان صحبت کنید.با دیگران درباره کنترل دردتان مشورت کنید. به این ترتیب به بالارفتن کیفیت زندگیتان کمک می شود.

به خاطر داشته باشید هیچ کس نباید با درد زندگی کند.

امیدواریم که با خواندن این کتابچه شما در راه فهمیدن کنترل دردتان افتاده باشید. در همکاری با خانواده و گروه درمانی و مرتب خوردن مسکن و آگاهی درباره درد شما به احساس کنترل و اعتما د درباره کنترل درد می رسید.

برای اطلاعات بیشتر در مورد کنترل در با پزشک ، پرستار و داروساز خود صحبت کنید. اگر نتوانند جواب شما را بدهند از آنها بخواهید تا شما را به گروههای دیگر برای درمان معرفی کنند.

آیا شما به حقایق در مورد مسکن ها رسیدید؟

در شروع مقاله شما آگاهیتان را درباره استفاده از مسکن ها به سنجش گذاشتید. حالا جوابهای خود را مقایسه کنید. تاببینید درباره مسکن ها چه می دانید.

1 – تمام مسکن های یکی هستند؟

غلط. مسکن های فراوانی برای درمان درد شما وجود دارند. تحقیقات نشان داده است زمانی که مسکن های مناسب استفاده می شود 90% دردهای بیماران سرطانی از بین می رود.

2 – مسکن را فقط در زمانی باید استفاده کرد که درد شدید است یا زمانی که من فکر می کنم به آن نیاز دارم؟

غلط . دردهای مداوم نیاز به مسکن های مداوم دارد. استفاده از مسکن در سر ساعت به شما در برطرف کردن درد کمک می کند.

3 – اگر مورفین کاری برایم نکرد چیز دیگری درد مرا ساکت نخواهد کرد.

غلط. در حال حاضر مسکن های قوی برای دردهای شدید وجود دارند. متخصصین متوجه شده اند که اگر مورفین کمکی به شما نکرد، جایگزینهای هستند که از مورفین بهترند. از پزشکتان بپرسید.

خانم جمیله فاضل